Pygram

Eerste prijs voor W1/W2 toegekend door de jury van Pygram

Oplossingen van:

Marcel Nijman

marcel "at" marcelnijman "dot" Nederland

W1

Om het zoeken in te perken gaan we geen blokjes leggen op zoek naar een convexe polygoon, maar zoeken we eerst uit welke polygonen mogelijk zijn.

Een convexe polygoon heeft binnenhoeken < 180 graden. Gezien de beschikbare blokjes zijn de mogelijke hoeken 45, 90 en 135 graden. Dit betekent dat al onze convexe polygonen te beschouwen zijn als een rechthoek waar van de vier hoeken (eventueel) iets afgeknipt is.

Bij een schuine knip van horizontaal 1 blokje wordt ½ blokje weggeknipt. In de volgende tabel staat hoeveel je wegknipt.

zijdeopp.
1½
22
3
48
512½
618

De totale oppervlakte van de blokjes is 9. Van de rechthoeken moet je dus steeds zoveel afknippen dat je 9 overhoudt. Hoe dat gedaan kan worden staat in de tweede kolom van de volgende tabel.

3x3=9 0 
4x3=12 3 = 2 + ½ + ½kleine knippen naast elkaar aan korte zijde
kleine knippen naast elkaar aan lange zijde
kleine knippen tegenover elkaar
4x4=16 7 = 4½ + 2 + ½ 
5x2=10 1 = ½ + ½knippen naast elkaar aan korte zijde
knippen naast elkaar aan lange zijde
knippen tegenover elkaar
5x3=15 6 = 2 + 2 + 2kan niet 
6 = 4½ + ½ + ½ + ½kan niet 
5x4=20 11 = 8 + 2 + ½ + ½kan niet 
5x5=25 16 = 8 + 8 
16 = 4½ + 4½ + 4½ + 2½kan niet 
6x2=12 3 = 2 + ½ + ½ 
6x3=18 9 = 4½ + 4½knippen naast elkaar
knippen tegenover elkaar
6x4=24 15 = 8 + 4½ + 2 + ½kan niet 
6x5=30 21 = 12½ + 8 + ½ 
6x6=36 27 = 18 + 8 + ½ + ½kan niet 
27 = 18 + 4½ + 4½kan niet 

Grotere rechthoeken hoeven we niet te bekijken: bij 6x6 is de oplossing al op z'n smalst.

Er zijn dus 13 verschillende convexe polygonen met oppervlakte 9.

W2

De totale oppervlakte van de blokjes is nu 8.

3x3=8 1 = ½ + ½knippen naast elkaar
knippen tegenover elkaar
4x2=8 0 
4x3=12 4 = 2 + 2knippen naast elkaar
knippen tegenover elkaar
4x4=16 8 = 8 
8 = 2 + 2 + 2 + 2 
5x2=10 2 = 2 
2 = ½ + ½ + ½ + ½ 
5x3=15 7 = 4½ + 2 + ½grote knippen naast elkaar
grote knippen tegenover elkaar
5x4=20 12 = 8 + 2 + 2kan niet 
5x5=25 17 = 12½ + 4½ 
17 = 8 + 8 + ½ + ½ 
6x2=12 4 = 2 + 2knippen naast elkaar
knippen tegenover elkaar
6x3=18 10 = 8 + 2kan niet 
6x4=24 16 = 8 + 8 
6x5=30 22 = 18 + 2 + 2kan niet 
6x6=36 28 = 18 + 8 + 2kan niet 

We komen dus tot 16 oplossingen.

Reflexie

Zonder het kleine blokje zijn er dus meer oplossingen. Dat is ook logisch, want dan is het benodigde oppervlak even en de meeste rechthoeken hebben ook een even oppervlak. Het verschil is dus vaker even dan in de situatie mét het kleine blokje, en even getallen laten zich makkelijker schrijven als som van de getallen uit de eerste tabel. Het heeft dus niks te maken met de vorm van dat blokje, maar alleen met zijn oppervlak. Alle gevonden polygonen zijn namelijk op zo enorm veel manieren te betegelen dat er geen sprake is van "lastige" blokjes.

W3

De maximale omtrek wordt uiteraard begrensd door de som van de omtrekken van de afzonderlijke blokjes. Zijdes die grenzen aan een ander blokje tellen niet mee voor de omtrek, dus voor een maximale omtrek moeten die grenzen zo klein mogelijk gekozen worden. Alle blokjes zijn aan elkaar te leggen met de korte zijde (van lengte 1), behalve de grote driehoek. Hoe de blokjes verder precies liggen is niet belangrijk.

omtrek
= totale omtrek - 2⋅grenzen
= (22 + 14 √2) - 2 (7 + √2)
= 8 + 12 √2
≈ 25,0

De kleinste omtrek heeft de 4x3 rechthoek met drie afgeknipte hoekjes (namelijk 6 + 4 √2 ≈ 11,7). Die is iets kleiner dan het vierkant (die een omtrek heeft van 12).

       

W4

Zonder het kleine blokje wordt de langste omtrek 2 korter:

omtrek = 6 + 12 √2 ≈ 23,0

De kleinste omtrek heeft de 3x3 rechthoek met twee afgeknipte hoekjes (namelijk 8 + 2 √2 ≈ 10,8). Die is iets kleiner dan het vierkant (die een omtrek heeft van 8 √2 ≈ 11,3). Het eerste figuur ziet er ook iets meer uit als een cirkel.

       

Tot slot

Overigens stond er een fout in het originele artikel, namelijk dat het maar voor één stukje uitmaakt dat je hem mag omdraaien. Het zijn er twee: het "autootje" en het "wybertje".